Bước chân vào thị trường, ngoài việc chọn mã cổ phiếu tốt, nhà đầu tư cần nắm vững “luật chơi” trên sàn giao dịch. Làm thế nào để mua được cổ phiếu với giá hời? Khi nào nên dùng lệnh LO, khi nào dùng ATC? Bài viết này, AAS sẽ giải mã toàn bộ khái niệm về giao dịch chứng khoán và hướng dẫn bạn làm chủ các loại lệnh từ cơ bản đến nâng cao.
Giao dịch chứng khoán là gì?
Giao dịch chứng khoán là hoạt động mua và bán các loại chứng khoán (phổ biến nhất là cổ phiếu) trên các sàn giao dịch tập trung. Tại Việt Nam, các giao dịch này diễn ra chủ yếu trên sàn HOSE (TP.HCM) và HNX (Hà Nội). Lợi nhuận của bạn sẽ đến từ hai nguồn: sự tăng giá của cổ phiếu (chênh lệch giá) hoặc nhận cổ tức từ doanh nghiệp.
Hiểu về giao dịch chứng khoán là gì?
Giờ giao dịch chứng khoán Việt Nam
Để thực hiện cách giao dịch chứng khoán chuẩn xác, bạn cần nắm lòng khung thời gian hoạt động của thị trường. Việc đặt lệnh ngoài giờ hoặc sai phiên sẽ khiến lệnh không có hiệu lực.
09:00 – 09:15: Phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa (Xác định giá mở cửa – ATO).
09:15 – 11:30 & 13:00 – 14:30: Phiên khớp lệnh liên tục (Giá biến động liên tục theo cung cầu).
14:30 – 14:45: Phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa (Xác định giá đóng cửa – ATC).
14:45 – 15:00: Phiên giao dịch thỏa thuận (Dành cho các lệnh lô lớn, thỏa thuận trực tiếp).
Nắm vững các loại lệnh chính là cách bạn kiểm soát mức giá và tốc độ khớp lệnh để tối ưu hóa lợi nhuận.
Lệnh LO (Limit Order) – Lệnh Giới Hạn
Lệnh LO (Limit Order – Lệnh giới hạn) là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại một mức giá xác định hoặc tốt hơn. Nhà đầu tư dùng lệnh này để kiểm soát giá, đảm bảo mua thấp hơn/bằng hoặc bán cao hơn/bằng giá đặt. LO là lệnh phổ biến nhất, có hiệu lực suốt phiên giao dịch cho đến khi khớp hoặc bị hủy.
Đặc điểm của lệnh LO:
Kiểm soát giá: Lệnh LO giúp bạn không bị mua quá cao hoặc bán quá thấp so với kỳ vọng.
Mức giá: Bạn tự quyết định mức giá, nhưng phải nằm trong biên độ giá trần/sàn của phiên.
Khớp lệnh: Lệnh chỉ khớp khi thị trường đạt mức giá bạn đặt hoặc tốt hơn.
Thời gian: Có hiệu lực kể từ khi nhập vào hệ thống đến hết ngày giao dịch hoặc khi bị hủy.
Sử dụng: Áp dụng tại tất cả các sàn (HOSE, HNX, UPCoM) trong suốt phiên giao dịch.
Lệnh LO (Limit Order) – Lệnh Giới Hạn
Lệnh ATO và ATC
Lệnh ATO là lệnh mua/bán tại giá mở cửa, không cần nhập mức giá cụ thể và chỉ được sử dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa.
Lệnh ATO là lệnh mua/bán tại giá đóng cửa, không cần nhập mức giá cụ thể và chỉ được sử dụng trong phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa.
Đặc điểm của Lệnh ATO (At The Opening Order):
Thời gian: 9h00 – 9h15 (phiên khớp lệnh định kỳ mở cửa), áp dụng trên sàn HOSE.
Đặc điểm: Chỉ nhập khối lượng, không nhập giá. Lệnh được ưu tiên khớp trước lệnh LO.
Hủy/Sửa: Không được hủy hoặc sửa lệnh ATO.
Sử dụng: Dùng khi muốn mua/bán ngay đầu phiên bất chấp mức giá.
Đặc điểm của Lệnh ATC (At The Closing Order):
Thời gian: 14h30 – 14h45 (phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa), áp dụng trên sàn HOSE và HNX.
Đặc điểm: Chỉ nhập khối lượng, không nhập giá. Lệnh được ưu tiên khớp trước lệnh LO.
Hủy/Sửa: Không được hủy hoặc sửa lệnh ATC.
Sử dụng: Dùng khi muốn chốt/mở vị thế ở mức giá đóng cửa (tham chiếu cho ngày hôm sau)
Lệnh ATO và ATC trong chứng khoán
Nhóm lệnh Thị trường (MP, MTL, MOK, MAK)
Đây là nhóm lệnh dành cho những lúc bạn cần thoát hàng hoặc gom hàng ngay lập tức, bất chấp giá cả.
Lệnh MP
Khi bạn đặt lệnh MP (Lệnh thị trường), hệ thống sẽ tự động quét mọi mức giá tốt nhất đang có trên sàn để khớp cho đủ số lượng bạn yêu cầu.
Ví dụ: Bạn muốn mua 1000 cổ phiếu MP. Hệ thống sẽ mua 500 cổ từ người bán giá thấp nhất, sau đó mua tiếp 500 cổ của người bán giá cao hơn một chút cho đến khi đủ 1000.
Lệnh MP – Lệnh thị trường
Lệnh MTL
Lệnh MTL ((Market to Limit – Lệnh thị trường giới hạn) tương tự như MP, nhưng có điểm khác: Nếu sau khi quét hết các mức giá mà vẫn chưa đủ số lượng bạn cần, phần còn dư sẽ tự động chuyển thành lệnh LO tại mức giá vừa khớp gần nhất.
Lệnh MOK và MAK
MOK (Match Or Kill): Khớp toàn bộ ngay lập tức, nếu không khớp đủ số lượng thì hệ thống tự động hủy toàn bộ lệnh.
MAK (Match And Kill): Khớp tối đa số lượng đang có trên thị trường, phần còn dư chưa khớp được sẽ bị hủy ngay lập tức.
Lệnh PLO
Lệnh PLO (Post Limit Order – Lệnh khớp lệnh sau giờ) là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại mức giá đóng cửa sau khi phiên khớp lệnh định kỳ kết thúc. Loại lệnh này chỉ áp dụng cho các cổ phiếu niêm yết trên sàn Hà Nội (HNX), được đặt từ 14h45 đến 15h00, không được phép hủy/sửa và khớp ngay nếu có lệnh đối ứng.
Đặc điểm của lệnh PLO:
Sàn áp dụng: Chỉ áp dụng cho các mã chứng khoán trên Sàn giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX).
Thời gian đặt lệnh: Từ 14h45 đến 15h00 (sau phiên ATC).
Mức giá: Là mức giá đóng cửa được xác định từ phiên khớp lệnh định kỳ trước đó (ATC).
Khớp lệnh: Lệnh được khớp ngay khi nhập vào hệ thống nếu có lệnh đối ứng chờ sẵn.
Sửa/Hủy lệnh: Không được phép hủy hoặc sửa lệnh PLO đã đặt.
Lệnh PLO – Lệnh khớp lệnh sau giờ
Các loại phí khi giao dịch chứng khoán
Đầu tư luôn đi kèm với các chi phí vận hành. Việc nắm rõ phí giao dịch chứng khoán giúp bạn tính toán chính xác điểm hòa vốn của danh mục:
Phí môi giới: Thường dao động trong khoảng 0,1% – 0,2% giá trị giao dịch, tùy thuộc vào công ty chứng khoán
Thuế thu nhập cá nhân: 0,1% trên giá trị bán (Chỉ thu khi Bán).
Phí lưu ký: Khoản phí quản lý tài sản cực thấp (~0,27 đồng/cổ phiếu/tháng).
Phí Margin (Lãi vay ký quỹ): Thường trong khoảng 9% – 14%/năm nếu bạn vay tiền của công ty chứng khoán để đầu tư.
Thuế cổ tức (5%): Thu khi bạn nhận lãi bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu từ doanh nghiệp.
Quy trình giao dịch hiện nay đã được số hóa hoàn toàn thông qua công nghệ định danh trực tuyến (eKYC), giúp bạn bắt đầu hành trình đầu tư cực kỳ nhanh chóng:
Bước 1 – Mở tài khoản chứng khoán: Đây là bước đầu tiên để bạn gia nhập thị trường.
Bạn có thể đăng ký mở tài khoản tại Chứng khoán SmartInvest (AAS) trên ứng dụng AAS PRO. Sau khi hoàn tất định danh eKYC, hệ thống sẽ gửi mã số tài khoản và mật khẩu để bạn có thể đăng nhập và bắt đầu giao dịch ngay lập tức.
Link tải app mở tài khoản: https://bit.ly/AASpro
Bước 2 – Chọn sản phẩm đầu tư: Nghiên cứu kỹ về các công ty hoặc sản phẩm tài chính muốn đầu tư.
Bước 3 – Đặt lệnh mua: Sau khi chọn được mã chứng khoán mong muốn, bạn chỉ cần nạp tiền vào tài khoản và thực hiện đặt lệnh bằng cách chọn loại lệnh, nhập mức giá và số lượng mong muốn rồi xác nhận.
Bước 4 – Quản lý danh mục đầu tư: Thường xuyên theo dõi sự biến động của thị trường để cập nhật chiến lược khi cần thiết.
Hướng dẫn đặt lệnh chứng khoán cho nhà đầu tư mới
Tổng kết
Hiểu rõ giao dịch chứng khoán là gì và sử dụng thành thạo các loại lệnh không chỉ giúp bạn mua bán thuận tiện, mà còn là yếu tố sống còn để bảo vệ nguồn vốn. Trong một thị trường biến động từng giây, việc nắm lòng thị trường chính là chìa khóa để bạn nắm bắt cơ hội trước những nhà đầu tư khác. Hãy bắt đầu hành trình của mình bằng cách sở hữu một tài khoản chứng khoán tại AAS ngay hôm nay. Để cập nhật thêm các kiến thức đầu tư chuyên sâu và theo dõi diễn biến thị trường mới nhất, truy cập ngay aas.com.vn.
Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao có những người thu nhập không cao nhưng vẫn mua được nhà, tích lũy được tài sản và không bao giờ lo lắng về tiền bạc – trong khi nhiều người khác thu nhập tốt hơn nhưng mãi “không biết tiền đi đâu hết”? Câu trả lời […]
Có một sự thật mà những người giàu hiểu rõ hơn ai hết: muốn thực sự tự do tài chính, bạn không thể chỉ dựa vào việc đổi thời gian lấy tiền mãi mãi. Thứ tạo ra sự khác biệt thực sự giữa người tích lũy được tài sản và người mãi chạy theo thu […]
Vàng là kênh tích lũy tài sản quen thuộc với người Việt Nam qua nhiều thế hệ – từ những chiếc nhẫn vàng cất trong tủ cho đến những miếng vàng SJC được xem là “của để dành” an toàn nhất. Nhưng trong bối cảnh thị trường vàng ngày càng phức tạp với nhiều loại […]
Trong bối cảnh lãi suất tiết kiệm biến động và thị trường cổ phiếu có những giai đoạn không thuận lợi, trái phiếu chính phủ ngày càng được nhiều nhà đầu tư cá nhân quan tâm như một kênh bảo toàn vốn an toàn với lợi suất ổn định. Tuy nhiên, khác với gửi tiết […]
